SİRKÜLER 

        SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU 

 

 

                           16 Haziran 2006 Tarihli Resmi Gazete de yayınlanan 5510 sayılı Genel Sağlık Sigortası  01/01/2007 ‘den itibaren yürürlüğe girecektir.Yeni kanun mevcut 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunundaki maddelerin bazılarını muhafaza ederken, bir çok alanda yeni uygulamalar getirmiştir. Bağ-Kur,SSK,Emekli Sandığı adlı üç kurum birleştirilmiş, ister kamu ister özel sektörde çalışsın,çalışma statüsüne bakılmaksızın tüm  vatandaşları, Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında toplamıştır. 

Sigortalılara İlişkin Hükümler

 

Sigortalı sayılanların tarifi  mevcut yasadaki kurumları birleştirerek yeniden yapılmıştır.

1) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,

2) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,

3) Anonim şirketlerin kurucu ortakları ve/veya yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,

 

İşyeri, işyerinin bildirilmesi, devri, intikali ve nakli

 

Mevcut uygulamadaki  bildirim zorluğu ortadan kaldırılmış.Şirketlerin nevilerinin değişmesi, birleşmesi veya diğer bir şirkete katılması durumunda, bu hususların ticaret siciline tesciline ilişkin ilân tarihini; adi şirketlerde şirkete yeni ortak alınması durumunda ise en geç yeni ortağın alındığı tarihi takip eden on gün içinde, işyeri bildirgesi ile kuruma bildirilme zorunluluğu getirilmiştir.

İşyerinin faaliyette bulunduğu adresten başka bir ildeki adrese nakledilmesi, sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devredilmesi veya intikal etmesi halinde, işyerinin nakledildiği, yeni işverenin işi veya işyerini devraldığı tarihi takip eden on gün içinde ,işyeri bildirgesini kuruma vermekle yükümlüdür. İşyerinin aynı il sınırları içinde kurumun diğer bir ünitesinin görev alanına giren başka bir adrese nakledilmesi halinde, adres değişikliğinin yazı ile bildirilmesi yeterli olacaktır.

 

İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde sağlanan haklar

 

Yeni kanunla emzirme ödeneği getirilmiş.Sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe, çocuğun yaşaması şartıyla doğumdan sonraki altı ay süresince her ay, doğum tarihinde geçerli olan asgarî ücretin üçte biri tutarında emzirme ödeneği verilir hükmü konmuştur.

 

Yaşlılık sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları

 

Yeni kanun emeklilik yaşı ve prim ödemede kademeli  değişikliğe gitmiş. Sigortalıya; kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olmaları ve en az 9000 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartıyla emeklilik hakkı vermiştir.Bu uygulama  2035 yılına kadar devam etmekte,.2036 yılından itibaren ise  kademeli olarak artmak da 2048 yılında 65 yaşına ulaşmaktadır.( Not.Maddenin memurlarla ilgili uygulaması anayasa mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.) 

 

 

İsteğe bağlı sigorta ve şartları

 

İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Önceki yasada uygulanan 1080 gün malullük,yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeme şartı kaldırılmıştır.Bununla birlikte aşağıdaki şartların yerine getirilmesi ile;

 a)Ay içerisinde 30 günden az çalışmak veya son bir yıl içinde 360 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak,

b) Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,

c) 18 yaşını doldurmuş bulunmak,

d) İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle kuruma başvuruda bulunmak

İsteğe bağlı sigortalı olma hakkı verilmiştir. İsteğe bağlı sigorta primleri; Önceki uygulamada prime esas kazanca uygulanan oran %25 iken bu oran %32 ‘ye çıkartılmıştır

 

Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları

 

Kanun Genel Sağlık Sigortasına tabi olsun yada olmasın 18 yaşına kadar tüm vatandaşları genel sağlık kapsamına almaktadır.Sağlık hizmeti alabilmek için aranan prim gün sayısında değişikliğe gidilmiş.Mevcut uygulamada bu süre çalışan sigortalı için son 1 yılda ödenen prim gün sayısı, 90 gün, eş ve çocuklar için 120 gün iken, yeni yasa ile 30 güne indirilmiştir.

İsteğe bağlı ,kendi adına bağımsız çalışanlarla,şirket ortaklarının  sağlık hizmeti alabilmeleri için genel sağlık sigortası prim

borcunun olmaması gerekmektedir.

 

Prime esas kazançlar ve Prim Oranları

 

Prime esas kazancın hesaplanmasında; özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgarî ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları,için istisna getirilmiştir.Yaşlılık aylığı almakta iken (emekli olanların) bu kanuna tabi işte çalışanlara yeni yükler getirilmiş, ödenecek sosyal güvenlik destekleme primi; asgari ücretin 1/30 günlük tutarına %33 ile %39,5 arasında uygulanacak oran olarak  tespit edilmiştir. Emekli olan kişi aynı zamanda işveren ise yani şirket ortağı veya bağımsız çalışan vergi mükellefi ise,beyan edeceği aylık kazancı,çalıştırdığı sigortalıların kazancının en yükseğinden az olamaz şartı getirilmiştir.(Not.Maddenin,yaşlılık aylığı almakta iken serbest olarak çalışanların sosyal güvenlik destekleme  prim hesaplaması ile ilgili  kısmının yürütmesi Anayasa mahkemesi tarafından  durdurulmuştur.)

 

Prim belgeleri ve Primlerin ödenmesi

 

Mevcut uygulamada prim belgelerinin verilmesi  takip eden ayın 30’u iken yeni uygulamada takip eden ayın 25’i olmuştur.Ödeme süresinde değişiklik yapılmamış takip eden ayın 30 olarak bırakılmıştır.

 

 

 

 

Saygılarımızla.

 

 

5510 Sayılı Kanun Tam Metni