Sosyal Güvenlikte Yeni Dönem 

SSK,Bağ-Kur,Emekli Sandığı sınıflandırılması kaldırıldı.

Sosyal güvenlik reformu ile birlikte;                                                                                                                                                                                                                                                                                           

SSK’ya prim ödeyen işçiler                                4/1-a                                                                                                                           

Bağ-Kur’a prim ödeyenler                                 4/1-b                                                                                                                               

Emekli Sandığı’na tabi Memurlar ise                   4/1-c  

olarak adlandırılacak.                                                      

Herkese artık tek sosyal güvenlik numarası

Sosyal güvenlik reformuyla birlikte sigortalılar, isteğe bağlı sigortalılar ile bunların hak sahiplerinin; genel sağlık sigortalıları ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tescil ve diğer tüm işlemlerinde sosyal güvenlik sicil numarası olarak Türk vatandaşları için T. C. kimlik numarası sosyal güvenlik sicil numarası olarak kullanılacaktır. Yabancı uyruklulara Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce verilecek kimlik numaraları aynı zamanda bunlar için sosyal güvenlik sicil numarası olacaktır.

İşyerlerinin bildirim süresi

İşverenler, örneği Kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte, SGK’na vermekle yükümlü olacak.Bu bildirim e-sigorta ile yapılacaktır.Kurum e-sigorta alt yapısını  oluşturana kadar kağıt ortamında verilmeye devam edilecektir.İş yeri bildirgesi ile verilmesi gereken belgeler 1 ay içerisinde SGK ulaştırılacaktır. Şirket kuruluşu aşamasında, çalıştıracağı sigortalı sayısını ve bunların işe başlama tarihini, ticaret sicili memurluklarına bildiren işverenlerin, bu bildirimleri SGK’na yapılmış sayılacak. Ticaret sicili memurlukları, kendilerine yapılan bu bildirimi en geç on  gün içinde Kuruma bildirmek zorundadır.TTK Hükümlerine tabi şirketlerin nevilerinin değişmesi,birleşmesi veya diğer bir şirkete katılması durumunda,bu hususların ticaret siciline ilişkin ilan tarihini,takip eden on gün içinde işyeri bildirgesi ile Kuruma bildirmek zorundadır.

İşyerinin faaliyette bulunduğu adresten başka bir ildeki adrese nakledilmesi,sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devredilmesi  veya intikal etmesi halinde,işyerinin nakledildiği,yeni işverenin işi veya işyerini devraldığı tarihi takip eden on gün içinde,işyeri bildirgesini kuruma vermekle yükümlüdür.Aynı il sınırları içindeki adres değişikliklerini on gün içinde  kuruma yazı ile bildirmek yeterlidir.

İşverenler sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarih den  itibaren bu durumunu 15 gün içinde kuruma bilgi vermesi gerekmektedir.

Ek-1

Çalışanlar bir gün önceden bildirilecek

İşverenler, 4/A’lı sigortalılarını,  işe başlama tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlü olacak. Ancak işveren tarafından sigortalı işe giriş bildirgesi;

İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün,

Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar,

Hizmet Akdine Tabi Çalışanların Sigortalı İşe Giriş Bildirgesinin E-Sigorta Yoluyla Bildirilmesi 

4/A ‘lı  sigortalıları çalıştıran işverenlerden aylık prim ve hizmet belgesini zorunlu olarak e-Sigorta yoluyla verenler;

                1) 01/11/2008 tarihinden itibaren sigortalı tekrar işe giriş bildirgesini,

                2) 01/12/2008 tarihinden itibaren ise sigortalı ilk işe giriş bildirgesini

                zorunlu olarak e-Sigorta yoluyla internet üzerinden vereceklerdir.

Aylık prim ve hizmet belgesini e-Sigorta yoluyla bildirme zorunluluğu olmayan işverenler sigortalı ilk ve tekrar sigortalı işe giriş bildirgesini kağıt ortamında Kuruma verebilecekleri gibi e-Sigorta yoluyla da Kuruma bildirebileceklerdir.

Ek-1,Ek-1 Açıklamalar,

İşten ayrılmalarda bildirim zorunluluğu getirildi.

Hizmet akdine bağlı olarak çalışan işçilerin sigortalılığı sona ererse işverenleri tarafından 10 gün içinde  e-sigorta ile kuruma bilgi verilmesi gerekmektedir.

Prime esas kazançlar

a)Hak edilen ücretlerin

b)Prim,ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için  özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların

c)İdare ve yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki bentlerde belirtilen kazançlara niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı esas alınır.

d) ) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

e)4/B (Bağ-Kur) kapsamında bulunan sigortalı ise aylık prime esas kazancı yanında çalıştırdığı sigortalıların prime esas kazancından az olamaz.

Sigortalının 30 günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin aylık hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içerisinde kuruma verilmemesi veya verilen belgelerin kurumce geçerli sayılmaması halinde 30 günden az bildirilen sürelere ait primler kurum tarafından re’sen düzenlenir ve tahsil edilir.

Prime esas kazancın üst sınırını aşan ücret dışındaki ödemeler:

Bilindiği gibi, ücret dışında sigortalılara ödenmekte olan prim, ikramiye gibi her türlü ödemeler, ödemenin yapıldığı ayın kazancına dahil edilerek prime tabi tutulmaktadır. Ancak, sözü geçen ödemelerin ücret ile birleştirilerek prime tabi tutulması durumunda, bazı sigortalıların aylık prime esas kazançları, prime esas kazancın üst sınırını aşabilmektedir.

Bu durumda, sigortalılara, ücretinin yanı sıra prime esas kazanca dahil edilebilecek nitelikte ücret dışında ödeme yapılması halinde, bu nitelikteki kazançlar, prime esas kazanç aylık üst sınırı aşılmamak kaydıyla prime tabi tutulacak, buna karşın her iki kazanç toplamının üst sınırı aşması halinde, ücret dışındaki ödemenin üst sınırı aşan kısmı, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi hükmü de dikkate alınarak en fazla takip eden iki ayın prime esas kazanç tutarına dahil edilecektir.

Örnek- Aylık brüt ücreti 3.000,00 YTL olan (D) sigortalısına, 2008/Ekim ayında brüt 4.000,00 YTL ikramiye ödendiği varsayıldığında, 01/07/2008 – 31/12/2008 tarihleri arasında aylık kazanç üst sınırı  4.151,70  YTL olduğu nazara alınarak bahse konu sigortalının,

2008/Ekim ayındaki prime esas kazancı 3.000 YTL ücret + 1.151,70 ikramiye =  4.151,70

2008/Kasım ayındaki prime esas kazancı 3.000YTL ücret + 1.151,70 ikramiye = 4.151,70

2008/Aralık ayındaki prime esas kazancı 3.000YTL ücret +1.151,70 ikramiye =  4.151,70,

olarak Kuruma bildirilecek,

1.151,70 X 3 = 3.455,10 prime esas kazanca dahil edilen ikramiye,

4.000,00 – 3.455,10 = 544,90 YTL tutarındaki ikramiye ise prime esas kazanca dahil edilmemiş olacaktır.

 

Kısmen prime tabi tutulacak kazançlar:

 - Yemek paraları:

- Çocuk zammı:

- Aile zammı (yardımı):

 

Prime tabi tutulmayacak kazançlar:     

- Ayni yardımlar;.

 - Ölüm, doğum ve evlenme yardımları;

- Görev yollukları;

- Seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, İş Sonu Tazminatı veya Kıdem Tazminatı Mahiyetindeki Toplu                                Ödemeler ve Keşif Ücreti;

- İhbar tazminatı;

 - Kasa Tazminatı;

 

Bağ-Kur’lunun prim oranı

Sosyal güvenlik reformu ile birlikte artık Bağ-Kur’luların prim oranı düşürülerek, işin tehlikesine bağlı olarak yüzde 33,5 ile yüzde 39 arasında uygulanacak.

Bunun yüzde 20’si malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi; yüzde 1 ilá yüzde 6,5 oranları arasındaki kısmı kısa vadeli sigorta kolları primi ve genel sağlık sigortası primi yüzde 12.5’i olacak.

5510 sayılı Kanunun 4/b’li kapsamında sigortalı sayılan kişi, aynı zamanda işveren ise, beyan edeceği aylık kazancı, çalıştırdığı sigortalıların prime esas günlük kazancının en yükseğinin otuz katından az olamaz.

Öte yandan, 5510 sayılı Kanunun 4/b’li kapsamında sigortalı sayılmayı gerektirecek birden fazla durumun söz konusu olması halinde, yukarıda belirtilen esaslara göre tek beyanda bulunulur.

  

Emekli olanların yeniden çalışması halinde uygulama nasıl olacak

5510 sayılı kanunun yürürlülüğe girdiği tarihten önce  emekli olanlar ile kanundan önce sigortalı olup da kanun yürürlülüğe girdikten sonra emekli olanlar, yine eskisi gibi SGDP ödeyerek çalışmalarına devam edeceklerdir.SGDP  hesaplamasında oran  eskiden %30 iken yeni kanunda kısa vadeli prim oranına (%,1-6,5) eklenmesi suretiyle bulunur demekle oranın, %31 ile %36,5 arasında olacağını tespit etmiştir.5510 sayılı yasa yürürlüğe girdikten sonra sigortalı olanlar ise emekli olduktan sonra çalışmaları durumunda emekli maaşları kesilecek tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışacaklardır.

Bağ-Kur’lu emekli yüzde 15 destek primi ödeyecek
  Bağ-Kur’luların sosyal güvenlik destek primi; Halen yüzde 10 oranında olan Bağ-Kur destek primi, almakta oldukları aylıklarının yüzde 12’si oranında kesilecek. Bu oran, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren takip eden her yılın Ocak ayında bir puan artırılarak yüzde 15’e çıkacak

  SGK bildirgeleri hangi tarih’e  kadar verilecek ?

Sosyal güvenlik reformunun yürürlük tarihinden önce SSK sigortalıları için izleyen ayın sonuna kadar aylık prim ve hizmet belgesinin verilebilmesi mümkün iken, 4/A’lı  kapsamında sigortalı sayılanları çalıştıran;

Özel nitelikteki işyeri işverenleri, cari aya ilişkin olarak düzenleyecekleri asıl, ek veya iptal nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerini,izleyen ayın 23 ‘üne kadar vereceklerdir.Bu bildirgelerin ödeme süresi cari ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir.Örnek;Ekim/2008 dönemine ait bildirge 23/Kasım/2008  kadar verilecek ve kasım ayının son günü ödenecektir.

İşyeri kayıtları 10 yıl saklanacak

İşverenlerin işyeri defter ve belgelerini saklama süresi 10 yıla çıkıyor. Ancak, 10 yıl olan saklama süresi 2008 yılı için 5 yıl, 2009 yılı için 6 yıl, 2010 yılı için 7 yıl, 2011 yılı için 8 yıl, 2012 yılı için 9 yıl ve 2013 yılından itibaren de 10 yıl olarak uygulanacak.

Kamu sektöründeyse saklama süresi 30 yıla çıkarılmış olup, 2008 yılı için 5 ve sonraki yıllarda 30 yıl tamamlanıncaya kadar her yıl birer yıl artırılarak uygulanacak.

Sigortalılık tescilinde kontrol yaygınlaştırıldı

Bankalar ve kamu idareleri ile diğer kuruluşların, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü ve bu yükümlülüğe istinaden işlem yaptığı kişilerin kimlik bilgilerinin Kuruma bildirilmesi ilgili uygulamalar getirilmiştir.

Genel sağlık sigortası başlangıçı ve sağlık hizmetinden  yararlanılması

4/A,4/B,4/C sigortalıları veya isteğe bağlı prim ödeyenler,sigortalı olarak tescil edildikleri tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın tescil edilmiş sayılacaktır.4/A’lı sigortalılar son bir yıl içinde toplam 30 gün GSS prim ödeme yapması halinde,4/B li sigortalılar ise 60 gün GSS prim ödeme yapması halinde kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler sağlık hizmetinden yararlanır.

Zorunluluk sigortası sona erenler,10 gün GSS kapsamında prim ödemeden hizmet alabilirler. son bir yıl içinde 90 gün zorunlu sigortalılıkları varsa bu tarihten itibaren 90 gün süreyle kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları kimseler sağlık hizmeti alabilirler.Sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlanabilmek için;nüfus cüzdanı ,sürücü belgesi,evlenme cüzdanı,pasaport veya kurumca verilen resmi sağlık kartı belgelerinden birini göstermek yeterlidir.18 yaşına kadar bütün çocuklar ve gençler koşulsuz sağlık hizmeti alabilecek.Anne ve babası sigortasız olsa dahi 18 yaşını dolduruncaya kadar başka hiçbir belge istenmeden sadece Nüfus Cüzdanı ile her türlü sağlık yardımı alabileceklerdir.

İş göremezlik ödeneği için daha önce 1 yıl içinde 120 gün olan prim ödeme süresi 90 güne indirilmiştir.

 GSS primi  ödemeden sağlık hizmeti alınabilirmi?

İşsiz dahi olsa, kişilerin ödeyeceği GSS primleri şöyle olacak:                                                                                                                           

Aylık geliri 212,90 ile 638,70 YTL arasında olanlar ayda 25,55 yeni lira,                                                                                                      

Aylık geliri 638,70 ile 1.277,40 YTL arasında olanlar ayda 76,64 yeni lira,                                                                                                    

Aylık geliri 1.277,49 YTL'den fazla olanlar ise ayda 153,29 yeni lira,

Genel Sağlık Sigortası primlerini bu kişi her ay gidip bankalara ödeyecek. 1 YTL dahi GSS prim borcu olanlar sağlık hizmetinden yararlanamayacak.  

Part-time çalışan da GSS primi ödeyecek

Ayda 30 günden az çalışan işçi iseniz. 1 Ekim gününden sonra işvereniniz sizin için kaç gün SGK'ya bildiriyorsa siz de 30 günden eksik kalanını tamamlamak zorundasınız. Yani, işvereninizin bildirdiği gün sayısından eksik kalan günlerin GSS primlerini gidip SGK adına bankalara ödemezseniz ne kendiniz ne de eş-çocuklarınız sağlık yardımı alamayacak. Mesela, ayda 10 gün SGK'ya bildirilen işçi iseniz kalan 20 günün GSS primini ödemek zorundasınız. Ne kadar ödeyeceğiniz yine kişi başına düşen gelire göre belirlenecek.  

  Kız çocukları için de prim ödenecek

Şu anda kız çocukları, evli olmaması, çalışmaması ve emekli olmaması şartıyla yaşları kaç olursa olsun ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alabilmekte. Yeni dönemde ise 18 yaşını geçtikleri andan itibaren (okumuyorlarsa) artık birey sayılacaklar ve ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alamayacaklar. Ancak ailenin gelir durumuna göre GSS primi ödenerek sağlık yardımı alabilecekler. Prim ödenmiyorsa sağlık yardımı alamayacaklar. Okuyorlarsa 18 değil 25 yaşına kadar sağlık yardımı alacaklar. Mesela, evinizde sizinle birlikte ikamet eden 1 Ekim 1990 doğumlu kızınız var ve kızınız 1 Ekim 2008 günü 18 yaşını tamamlayacak ve aynı gün GSS Kanunu da yürürlüğe girmiş olacağından artık kızınız sizin üzerinizden sağlık yardımı-karnesi alamayacaktır. Ancak kızınız GSS kapsamı dışında da bırakılmayacaktır. SGK yani Sosyal Güvenlik Kurumu ailenizin gelirlerine bakacak ve evde yaşayan sayısına göre ailede kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinden çok ise kızınız için SGK'ya her ay GSS primi ödeyeceksiniz.

 Katılım payı alınması

Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesinde kuruma göre  2 ile 10 YTL arası                                                                                                                                                                                                      

Ortez,protez,iyileştirme araç ve gereçleri ile ayakta tedavide sağlanan ilaçlarda ise %10 ila %20 oranları arasında olmak üzere kurumca belirlenir.

Bağ-Kur’lulara istirahat parası ödenecek
Muhtarlar ve ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olan; gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkár siciline kayıtlı olan sigortalılar ile tarımsal faaliyette bulunan sigortalı kadının analığı hálinde, doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması halinde doğum istirahat parası alabilecek.

Buna göre, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik hálinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki haftalık süre ilave edilerek çalışmadığı her gün, sigortalı kadının isteği ve hekimin onayı ile doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışılması hálinde, sigortalının bu sürede çalışmamış olması şartı ile sigortalının isteği ve hekim raporu ile doğum öncesi kullanılmayan sürenin beş haftaya, çoğul gebelik hálinde yedi haftaya kadar olan kısmından doğum sonrasına ilave edilen her gün için ödenek verilecek.

Ne zaman  emekli olacağız?

506 sayılı SSK kanunu 2000 tarihinden önce sigortalı olanlara  kademeli olarak emeklilik hakkı tanımıştır.Bu tarihten sonra sigortalı olanlar ise;

 a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve en az 7 000 gün veya

 b) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4 500 gün,Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması şarttır.

01/Ekim/2008 tarihinden itibaren ise sigortalı olup  Kadın ise,58 Erkek ise,60 yaşını doldurmuş olmaları 4/a kapsamında çalışın ise  7200 gün prim diğer kapsamda çalışıyor ise 9000 gün prim ödeme şartıyla emekli olabileceklerdir.Yaş sınırı 2036 yılından itibaren kademeli olarak arttırılmaktadır.

Borçlanma hakkı verilen süreler

a) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4/a’lı  sigortalı kadının, ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihten sonra iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden itibaren geçen  iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreler için

Borçlanmalarda aranan şart ise fiilin işlendiği dönemden önce sigorta tescilinin yapılmış olmasıdır.

 İsteğe bağlı sigorta   primleri ve şartları

 506 SSK kanunda isteğe bağlı sigortalı olmak için aranan 1080 gün prim ödeme şartı kaldırılmış,Bunun yanında genel sağlık sigorta primi ödeme zorunluluğu getirilmiş ve GSS yararlanma hakkı verilmiştir. İsteğe bağlı sigorta primi,% 25 iken GSS primi ile beraber  % 32  olmuştur.

a)Bu Kanuna tâbi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte  ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak,      

b)Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak

c)18 yaşını doldurmuş bulunmak

 İsteğe bağlı sigorta başlangıcı ve sona ermesi , İsteğe bağlı sigortalılık, müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden itibaren başlar.               

a)İsteğe bağlı sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, primi ödenmiş son günü takip eden günden,                                 

b) Aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden,                                                                         

c) Ölen sigortalının ölüm tarihinden,  itibaren sona erer..

 İdari para cezaları

İşe giriş bildirgesinin verilmemesi, asgari ücretin 1 katı                                                                                           

İşyeri bildirgesinin verilmemesi, asgari ücretin 3 katı                                                                                              

Kurumca yapılan yazılı ihtara rağmen 15 gün içinde defterlerin ibraz edilmemesi, asgari ücretin 12 katı                

Tasdiksiz defterlere kayıt yapılması halinde,asgari ücretin 12 katı

Aylık prim ve hizmet belgesinin verilmemesi;

1)Asıl olması halinde asgari ücreti 2 katını geçmemek şartıyla belgede kayıtlı sigortalı*asgari ücretin 1/5 

2)Ek olması halinde ise asgari ücreti 2 katını geçmemek şartıyla belgede kayıtlı sigortalı*asgari ücretin 1/8

Sigortalının 30 günden az çalıştığını gösteren belgenin zamanında verilmemesi ve belgelerin kurumca kabul edilmemesi halinde  asgari ücreti 2 katını geçmemek şartıyla belgede kayıtlı sigortalı*asgari ücretin 1/2 

Saygılarımızla
www.inpact.com.tr